Deze pagina biedt een overzicht en korte beschrijving van vorige activiteiten van het Netwerk Historische Cartografie, voorheen ook bekend onder de naam Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie (WGK).
Lezingenreeks: Digitale toepassingen op oude kaarten
17-18 november 2025, GeoBuzz in Den Bosch
Nederland kent heel veel oude kaarten verzamelingen. Bij veel bibliotheken en archieven zijn gedigitaliseerde kaarten beschikbaar. Vaak worden de kaarten ook gegeorefereerd en op internet gepubliceerd, op GIS-websites of geïntegreerd in bredere historische projecten. Voor georefereren is steeds meer handzame software beschikbaar zoals de programma’s Allmaps en OldMapsOnline, zodat de hoeveelheid gegeorefereerde historische kaarten snel toeneemt. Doel van deze lezingencyclus is om inzicht te geven in een aantal interessante initiatieven op dit gebied. Doel is ook om te reflecteren op de lange termijn. Hoe ziet dit landschap er over een tijdje uit? Zijn er coördinatormechanismen nodig? In de serie kwamen kaartconservatoren aan het woord, bouwers van websites met historische kaarten voor het grotere publiek of het onderwijs. Ook werden een aantal onderzoeken gepresenteerd waarbij gedigitaliseerde historische kaarten een rol spelen.
De lezingenreeks werd georganiseerd in samenwerking tussen de Stichting de Hollandse Cirkel en het Netwerk Historische Kartografie op de GeoBuzz in Den Bosch.
Maandag
| 11.30-12.15 | Peter Laarakker & Martijn Storms (Universiteit Leiden), Het Netwerk Historische Kartografie en digitale toepassingen op oude kaarten |
| 13.00-13.45 | Willem Vletter (Universiteit Utrecht), Extractie uit historische kaarten met AI en GIS toolsRobin Ammeerlaan (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed), Landschapsmonitoring: Verandering in tijd en ruimte |
| 14.15-15.00 | Marco van Egmond (Universiteit Utrecht), Oude kaarten georefereren: nut en noodzaak |
| 15.30-16.15 | Richard Witmer (Kadaster), Topotijdreis 10 jaar, een groot succes!Marlies Koffeman (KNAW), HisGIS |
Dinsdag
| 11.30-12.15 | Johan Feikens (Fryske Akademy), Digitale vensters op het verleden. Het Historisch Kadaster en de reconstructie van het Friese kustgebied in de vroege middeleeuwen |
| 13.00-13.45 | Martin Hendriks (Natuurhistorisch Museum Maastricht), Isaac van Geelkercken (1615-1672), landmeter in Gelderland |
| 14.15-15.00 | Jules Schoonman (TU Delft), AllmapsBureau De Geomaten, Watertijdreis |
| 15.30-16.15 | Tim Jonker (EduGIS), EduGIS en het gebruik van historische kaarten |
Museumsymposium in het Scheepvaartmuseum
15 november 2025, Amsterdam
Het museumsymposium, georganiseerd in samenwerking met Het Scheepvaartmuseum, stond dit jaar in het teken van de onlangs in Het Scheepvaartmuseum geopende tentoonstelling De zee in kaart. Deze tentoonstelling presenteert een overzicht van de ontwikkeling van de Nederlandse zeekaart van de zestiende eeuw tot heden. Het symposium behandelde aspecten van de geschiedenis en de toekomst van de zeekaart.
Programma
| 13.00 | Inloop |
| 13.30 | Welkomstwoord door Jeroen van der Vliet (hoofd collecties, Het Scheepvaartmuseum) |
| 13.40 | Introductie Netwerk Historische Kartografie – Martijn Storms (conservator kaarten en atlassen, Universitaire Bibliotheken Leiden) |
| 13.50 | Vloeiende lijnen. Over de relatie tussen de kaart en zeeschap – Djoeke van Netten (universitair hoofddocent, Universiteit Amsterdam) |
| 14.10 | Zeekaarten boven water. Kartografisch materiaal herontdekt bij de UB Amsterdam – Reinder Storm (conservator kartografie, geografie en reizen bij het Allard Pierson, UB UvA) |
| 14.40 | Korte pauze |
| 15.00 | Einde van de gedrukte zeekaart? – Gilbert de Bruin (Hydrografische Dienst, Den Haag) |
| 15.20 | De zee in kaart. Uitgangspunten en uitwerking van de tentoonstelling – Diederick Wildeman (conservator zeevaartkunde en bibliotheekcollecties, Het Scheepvaartmuseum) |
| 15.50 | Nawoord met afsluitende borrel en gelegenheid om de tentoonstelling te bezoeken |
Studiemiddag en afscheid Peter van der Krogt
24 juni 2022, Amsterdam
Deze studiemiddag werd georganiseerd ter gelegenheid van het pensioen van dr. Peter van der Krogt, Jansonius conservator bij het Allard Pierson en de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. De middag vond plaats in de Oudemanhuispoort van de Universiteit van Amsterdam en werd gevuld door drie lezingen:
- Marco van Egmond (conservator kaarten, atlassen en gedrukte werken, Universiteit Utrecht), Covens’ globes: Nieuwe perspectieven in de geschiedenis van de Nederlandse globeproductie?
- Sjoerd de Meer (conservator Maritiem Museum Rotterdam), De Wieder-Engelbrecht IATO atlas
- Gijs Boink (collectiebeheer kaarten en tekeningen Nationaal Archief Den Haag), Dwarsliggers in de Krakeelpolder. Cartografische voetnoten bij de aanleg van de spoorlijn langs Delft
Na de pauze werd het eerste exemplaar van de Atlas Amicorum Peter van der Krogt uitgereikt.
Nieuwsbrief
maart 2020
Zie hier de speciale nieuwsbrief over de corona periode.
Studiedag
13 september 2019, Amsterdam
Deze zomer stond in het teken van de 28e International Conference on the History of Cartography. Deze conferentie werd in juli j.l. in Amsterdam gehouden. Ter gelegenheid daarvan werden er drie tentoonstellingen in de hoofdstad bezocht. Eén in het Paleis op de Dam, één in het Stadsarchief Amsterdam en één in het Scheepvaartmuseum. Deze keer nodigde de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie u niet uit voor een ochtend of middag met lezingen, maar om de tentoonstellingen te bezoeken. De derde tentoonstelling (in het Scheepvaartmuseum) is aan het eind 2019, of medio 2020 apart op het programma gezet).
Studiemiddag
14 juni 2019, Den Haag
In juni 2019 verscheen bij de Vlaamse uitgeverij Lannoo het boek De Geschiedenis van Nederland in 100 oude kaarten. Ter gelegenheid hiervan werd in de Koninklijke Bibliotheek (KB) een tentoonstelling ingericht van kaarten, die hand in hand ging met de opzet van dit boek. Een deel van de geëxposeerde kaarten is ook in het boek opgenomen. Tegen de achtergrond hiervan organiseerde de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie in samenwerking met de KB een studiemiddag op vrijdag 14 juni 2019.
Studiedag
9 november 2017, Den Haag
In het Nationaal Archief in Den Haag is nog tot 7 januari 2018 de tentoonstelling ‘De wereld van de VOC’ te zien. Naast veel andere topstukken zijn daar ook talrijke schitterende VOC-kaarten te zien. Naar aanleiding daarvan organiseerde de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie – in samenwerking met het Nationaal Archief – een studiemiddag op donderdag 9 november 2017.
Een overzicht van de activiteiten van vóór 2017 zullen later aan deze pagina worden toegevoegd.
Voormalige themagroepleden
Marc Hameleers (voorzitter, Stadsarchief Amsterdam)
Erik Walsmit (Zuiderzeemuseum, Enkhuizen)
Reinder Storm (Bijzondere Collecties, Universiteitsbibliotheek Amsterdam)
Diederick Wildeman (Scheepvaartmuseum, Amsterdam)
Lina van der Wolde (Atlas van Stolk, Rotterdam)